21 Maj

JESTEM PEWNA, ŻE… CZYLI SŁÓW KILKA O PRZEKONANIACH

JESTEM PEWNA, ŻE… CZYLI SŁÓW KILKA O PRZEKONANIACH

Przekonania, lubię o nich myśleć metaforycznie, jak o bagażu np. w podróży. Wyobraź sobie, że podróżujesz po wymarzonych miejscach, masz ze sobą bagaż, bagaż wypełniony po brzegi twoimi przekonaniami. Czasami jest Ci zbyt ciężko, aby cieszyć się urokami podróży, aby delektować się, doświadczać, przeżywać całą gamę emocji a czasami odczuwasz lekkość i wszystko w podróży ma bardziej soczyste kolory, słyszysz więcej i doświadczasz bardziej. I kiedy doświadczyłeś obu tak różnych stanów już wiesz, z którym jest Ci po drodze.

Co możesz zrobić dla siebie? Pomysłów jest wiele. Możesz skrócić podróż i pomimo ciężkiego bagażu waga nie będzie tak uciążliwa. Możesz zacisnąć zęby, pomimo ciężaru konsekwentnie odhaczać kolejne miejsca podróży. Możesz pozostać w domu i niczego nie robić. Możesz porzucić swój bagaż – nie wiem czy to w ogóle jest możliwe? (Sic!)  Możesz również zrewidować zawartość swojego bagażu. Wybór należy do Ciebie.

Skąd pochodzą przekonania?

Może z reklam? Może od rodziców? Może pochodzą od autorytetów a może z Twoich doświadczeń?
Daniel Kahneman mówi, że „rodzimy się przygotowani do postrzegania otaczającego nas świata, rozpoznawania przedmiotów, ukierunkowania uwagi, unikania strat i strachu. Inne czynności umysłowe stają się szybkie i automatyczne dzięki długotrwałej praktyce”.
Nie jesteśmy w stanie przywołać w pamięci sytuacje, które przyczyniły się do powstania naszych przekonań. Kształtujemy je od najmłodszych lat, na podstawie wydarzeń oraz interakcji z ludźmi z naszego otoczenia. Im ważniejsi są dla nas w danym momencie ludzie – rodzice, rodzeństwo, opiekunowie, później rówieśnicy itd. – tym większy mogą mieć wpływ na nasze przekonania.

Czym są przekonania?

„Przekonania są różnymi pojęciami, które przyjmujemy za prawdziwe oraz posługujemy się nimi w naszym codziennym życiu, traktując je, jako fundament. Przekonania mogą uwalniać, ale również ograniczać” J. O’Connor

„Przekonania (pewność, co do słuszności czegoś) wywierają wpływ na spostrzeganie świata, siebie i innych ludzi. W zależności od tego, jak spostrzegamy sytuację i ją interpretujemy, kształtują się nasze zachowania. Doświadczany przez ludzi świat jest często odbiciem posiadanych podstawowych przekonań” Różycka i Wojciszke, 2009

Zawiły świat przekonań

Nasz mózg każdego dnia przetwarza ogromne ilości informacji otrzymanych z zewnątrz, zużywając potrzebną do tych procesów energię. Aby nie wyczerpać zasobów energii, mózg tworzy i wykorzystuje różnego rodzaju skróty do rozpoznawania wzorców. Wzorce z kolei pozwalają nam na zrozumienie świata i poruszanie się po nim. W ramach „programu oszczędzania energii” przekonania pozwalają mózgowi destylować złożone informacje, umożliwiając mu szybkie kategoryzowanie i ocenę informacji oraz wyciąganie wniosków. A jak wiadomo nasze mózgi wolą znane wnioski od nieznanych, jeśli do tego dołączymy potrzebę oszczędności i wydajności zużycia energii to wynikiem opisanego połączenia jest dążenie naszego mózgu do dopasowania nowych informacji do istniejących ram/wzorców rozumienia świata, a nie do powtarzania ich od nowa. Działanie to może doprowadzać do błędów, do widzenia wzorców tam, gdzie ich nie ma.

A więc celem wszystkich zabiegów naszego mózgu są uproszczenia, schematy, dzięki którym możemy nie rozkładając sytuację i myśli na czynniki pierwsze podjąć decyzję o konkretnym działaniu. Z przeprowadzonych badań wynika, iż im więcej było w naszym życiu pozytywnych doświadczeń tym większe prawdopodobieństwo, że utworzone przekonania sprzyjają radzeniu sobie z problemami.

Przekonania – cały nasz świat.

„ Jeśli sądzisz, że potrafisz, to masz rację. Jeśli sądzisz, że nie potrafisz, również masz rację” – Henry Ford

 

Przekonania to założenia, które uważamy za prawdziwe. Wynikają z doświadczeń życiowych, przypuszczeń oraz interpretacji rzeczywistości. Pomagają w zrozumieniu złożoności świata i poruszaniu się po nim, mogą również budować błędny obraz świata doprowadzając do stresu, złego samopoczucia czy depresji. W zależności od, tego jak postrzegamy i interpretujemy określoną sytuację, kształtują się nasze postawy i zachowania. Na podstawie przekonań budujemy teraźniejszość, planujemy przyszłość, tworzymy obraz siebie, budujemy relacje, oceniamy i wyznaczamy cele. Nadając naszym przekonaniom różną siłę i kierunek tworzymy potencjał, który nas wzmacnia lub osłabia.

Myślę, że chińska przypowieść o podróżniku doskonale obrazuje świat przekonań.

„Podróżny zatrzymał się w zajeździe nieopodal miasta, celu swej podróży. Tam spotkał mędrca, pokrzepiającego się czarką herbaty. – Powiedz mi, jacy ludzie są w tym mieście. Czy można im ufać? – Spytał obcy. – To ty mi najpierw powiedz, skąd przybywasz i jacy tam żyją ludzie – odparł mędrzec. Przybysz machnął pogardliwie ręką. – Tam skąd pochodzę ludzie kradną i oszukują, okłamują cię, ile tylko mogą, a przy tym są mrukliwi i nieufni. Cieszę się, że w końcu odwróciłem się do nich plecami i odszedłem. – No cóż, przykro mi, ale muszę cię rozczarować – powiedział mędrzec. – Tu wcale nie mieszkają lepsi ludzie. Stwierdzisz, że są oni tak samo nieufni i niesympatyczni, jak ci u ciebie.

Jakiś czas potem zatrzymał się w zajeździe inny podróżny. I on podszedł do stołu mędrca z pytaniem: – Jestem nietutejszy i niezorientowany. Jacy są tu ludzie? – A jacy mają być? Powiedz najpierw coś o ludziach z twoich stron – odrzekł mędrzec. – Tam skąd pochodzę mieszkają  uczciwi i sympatyczni ludzie, i dobrze mi tam było. Ale teraz muszę tutaj szukać pracy, choć wolałbym zostać tam gdzie mieszkałem wcześniej. Na te słowa mędrzec uśmiechnął się i powiedział: – Miło mi ciebie zapewnić, że wkrótce będziesz się tu czuł, jak u siebie w domu. Bo ludzie są tu dokładnie tacy sami jak tam, skąd pochodzisz.”

I co myślisz o tej historii?

Nie wszystko złoto, co się świeci

Nasz mózg widzi przekonanie, jako uproszczenie, pewien schemat działania – jest nam to bardzo potrzebne. Nie rozróżnia, które z nich ma na nas korzystny czy niekorzystny wpływ. Jeśli posiadane przekonania są racjonalne i wspierają nas w rozwiązywaniu życiowych wyzwań, to nie ma potrzeby ich zmiany. Ale co zrobić przekonaniami, które nas ograniczają, poprzez które doprowadzamy się do złego samopoczucia psychicznego? Niektóre z naszych przekonań są mocno zakorzenione, utworzone w czasach naszego dzieciństwa trwają z nami, nie to raczej my trwamy przy nich przez długie lata. Jak odkryć, które z naszych przekonań mają niepożądany wpływ na nasze życie? Jak zmierzyć się ze zmianą ograniczających przekonań?

Pamiętaj, że wśród ograniczających przekonań są również takie, które chronią Cię przed szkodliwymi działaniami. Przyjrzyj się swoim przekonaniom. Zastanów się, które z nich są dla Ciebie niekorzystne i pracuj nad ich zmianą. Podczas zmian nie oczekuj natychmiastowych efektów, nie zniechęcaj się, działaj metodycznie i bądź dobrej myśli.

W kolejnym artykule pt. „WEŹ POD LUPĘ SWOJE PRZEKONANIA”  opowiem o metodach zmiany przekonań, zapraszam.

Magdalena

podobne wpisy

LEAVE A COMMENT